شما اینجا هستید :

کم خونی و فقر آهن

کم خونی و فقر آهن

تیتر های این مقاله

  • کم خونی چیست؟

    کم خونی

    کم خونی شرایطی است که در آن تعداد گلبولهای قرمز خون RBC کم است، هر گلبول قرمز حاوی مولکول هموگلوبین است که وظیفه انتقال اکسیژن از ریه به بافت های بدن را دارد. هموگلوبین واحد عملکردی RBC است و در ساختار خود عنصر آهن دارد، زمانی که فرد دچار کم خونی می شود در واقع تعداد هموگلوبین خون آن از مقدار طبیعی کمتر است.

    تولید گلبول قرمز:

    با اینکه گلبول های قرمز خون در مغز استخوان تولید می شوند عوامل زیادی در تولید آنها دخیل هستند، اریتروپویتین ، یک مولکول ترشح شده از کلیه ها ، باعث تشکیل گلبولهای قرمز در مغز استخوان می شود.
    تعداد مناسب RBC در خون و پیشگیری از کم خونی نیاز به همکاری کلیه ها ، مغز استخوان و مواد مغذی در بدن دارد. اگر کلیه ها یا مغز استخوان عملکرد صحیحی ندارند، یا بدن از نظر تغذیه ضعیف است ، ممکن است حفظ مقدار طبیعی RBC و عملکردهای آن دشوار باشد.

    چگونه دچار کم خونی می شویم؟

    علت کم بودن مقدار RBC می تواند ناشی از دست دادن خون و یا کاهش تولید آن در مغز استخوان باشد. تغییر تعداد گلبولهای سفید و پلاکت ها نیز به تعیین علت کمک می کنند. سازمان بهداشت جهانی (WHO) تخمین زده است که دو میلیارد نفر در سراسر جهان کم خون هستند و تقریباً 50% از آن را به کمبود آهن نسبت می دهند.کم خونی به دو دسته مزمن و حاد تقسیم بندی می شود.

    بروزعلائم :

    در موارد مزمن ، علائم معمولاً به آرامی شروع می شوند و به تدریج پیشرفت می کنند. در حالی که در موارد حاد علائم می تواند ناگهانی و ناراحت کننده باشد. تراکم گلبول قرمز و عمر آن تقریبا 100 روز است، بنابراین بدن دائما در تلاش است تا آنها را جایگزین کند.

    انواع کم خونی

    1-کم خونی فقر آهن :

    مهمترین و شایعترین علت کم خونی کمبود آهن است. اگر مصرف آهن به دلیل رژیم غذایی محدود یا کم باشد فقر آهن ایجاد می شود. فقر آهن می تواند در صورت وجود زخم معده یا سرطان روده بزرگ ، سرطان رحم ، پولیپ روده ، بواسیر و غیره نیز ظاهر شود.

    2-کم خونی مزمن :

    هر بیماری پزشکی طولانی مدت می تواند منجر به کم خونی شود. پس از کم خونی ناشی از فقر آهن ، این حالت دومین مورد شایع است. و در بیماران مبتلا به بیماری سیستمیک حاد ایجاد می شود. این بیماری “کم خونی التهاب” نامیده می شود. و از بازیافت آهن از ماکروفاژها و جذب آهن جلوگیری می کند.

    3- کم خونی ناشی از خونریزی فعال :

    از دست دادن خون از طریق خونریزی شدید قاعدگی یا زخم می تواند باعث کم خونی شود. زخم های دستگاه گوارش یا سرطان هایی مانند سرطان روده بزرگ به صورت تدریجی باعث کاهش خون شوند.

    4– کم خونی مربوط به بیماری کلیوی :

    کلیه ها هورمونی به نام اریتروپویتین آزاد می کنند که به مغز استخوان در ساخت RBC کمک می کند. در افراد مبتلا به بیماری کلیوی مزمن، تولید این هورمون کاهش می یابد. و باعث کاهش تولید RBC  می شود. اگرچه کمبود اریتروپویتین دلیل اصلی کم خونی در نارسایی مزمن کلیه است ، اما این تنها علت نیست.

    5- کم خونی دوران بارداری :

    افزایش حجم پلاسما در دوران بارداری ، RBC را رقیق می کند و به عنوان کم خونی منعکس می شود.

    6- کم خونی ناشی از تغذیه نامناسب :

    ویتامین ها و مواد معدنی برای ساخت RBC مورد نیاز است. علاوه بر آهن ، ویتامین B12 ، ویتامین folate ، riboflavin، A و مس برای تولید مناسب هموگلوبین مورد نیاز است. کمبود در هر یک از این ریز مغذی ها موجب تولید ناکافی RBC می شود. رژیم غذایی نامناسب دلیل مهمی در کاهش سطح ویتامین و در نتیجه کم خونی است.

    7-اعتیاد به الکل :

    الکل اثرات نامطلوب بی شماری بر روی انواع سلولهای خونی و عملکرد آنها دارد. الكل ممكن است برای مغز استخوان سمی باشد و تولید RBC را كند نماید. افرادی که الکل به مقدار زیاد مصرف می کنند اغلب دارای کمبود RBC هستند. بعلاوه ، تغذیه نامناسب و كمبود ویتامین ها و مواد معدنی ناشی از اعتیاد به الکل، ممکن است منجر به کم خونی شود.
    انواع کم خونی

    8- کم خونی سلول داسی شکل :

    کم خونی سلول داسی شکل یکی از شایع ترین بیماری های ارثی است. این یک اختلال مرتبط با خون است که بر مولکول هموگلوبین تأثیر می گذارد و باعث می شود کل سلول خون در شرایط استرس تغییر شکل دهد. مولکولهای غیر طبیعی هموگلوبین ممکن است در یکپارچگی ساختار RBC ایجاد مشکل کنند و به شکل هلال (سلولهای داسی شکل) درآیند. انواع مختلفی از کم خونی سلول داسی شکل با شدت متفاوت به خصوص در نژاد آفریقایی ، خاورمیانه و مدیترانه ای وجود دارد.

    9- تالاسمی :

    تالاسمی گروه دیگری از بیماری های مرتبط با هموگلوبین است که شامل فقدان یا اشتباه در ژن های مسئول تولید هموگلوبین است. یک مولکول هموگلوبین زیر واحد هایی دارد که معمولاً به آنها زنجیره آلفا و بتا گلوبین گفته می شود. کمبود یک زیر واحد خاص نوع آلفا یا بتا تالاسمی را تعیین می کند. انواع مختلفی از تالاسمی وجود دارد که شدت آنها از خفیف (تالاسمی مینور) تا شدید (تالاسمی ماژور) متفاوت است و ارثی می باشد. و به معنی کافی نبودن مقدار مولکولهای نوع صحیح هموگلوبین است. تالاسمی های مینور و ماژور شایع ترین اختلالات تک ژنی ارثی در جهان هستند.

    10-کم خونی آپلاستیک :

    در این بیماری مغز استخوان تخریب شده و تولید سلول های خونی کاهش می یابد. این امر باعث کمبود هر سه نوع سلول خونی از جمله RBC ، گلبول های سفید خون و پلاکت ها می شود. بسیاری از داروهای رایج می توانند گاهاً این نوع کم خونی را به عنوان یک عارضه جانبی در بعضی از افراد ایجاد کنند.

    11-کم خونی همولیتیک :

    در این حالت گلبول های قرمز تخریب می شوند و به همولیز معروف است . گلبولهای قرمز سریعتر از آنکه مغز استخوان بتواند جایگزین آن شود از بین می روند. کم خونی همولیتیک به دلایل مختلفی ممکن است اتفاق بیفتد و اغلب در دسته اکتسابی یا ارثی دسته بندی می شود. دلایل شایع اکتسابی ،خود ایمنی ، میکروآنژیوپاتی و عفونت است. اختلالات آنزیم های RBC ، غشاها و هموگلوبین باعث این بیماری ارثی می شود.

    نقش آهن در بدن :

    آهن به عنوان یک ریز مغذی ضروری وظیفه حمل اکسیژن در خون را بر عهده دارد.

    آهن همچنین یکی از عوامل تشکیل دهنده آنزیم های گوناگون در بدن می باشد. فرم آهن ذخیره شده در بدن انسان به صورت فریتین و هموسیدین است. که در قسمت های مختلف بدن از جمله مغز استخوان، کبد و طحال وجود دارد.

    نقش اصلی آهن در سلول ها و ارگانیسم ها شامل طیف کاملی از فرآیندهای سلولی ، تولید انرژی ، بیوسنتز ، تکثیر و جابجایی است که به آهن نیاز دارند تا اتفاق بیفتد.

    آهن "هم" و "غیرهم":

    آهن موجود در مواد غذایی به دو دسته “هم” و “غیرهم” دسته بندی می شوند. آهن “هم” منشا حیوانی و آهن “غیرهم” منشا گیاهی دارد. به طور عادی ضریب جذب آهن”هم” در بدن بیشتر است. اما ویتامین c موجود در گیاهان تاثیر زیادی در جذب آهن “غیرهم” دارد. به طوریکه می تواند ضریب جذب آنرا در بدن حتی بیشتر از آهن “هم” کند. مصرف به تنهایی از هرکدام آهن ” هم” و “غیرهم” می تواند تامین کننده آهن مورد نیاز بدن باشد.
    در گلبولهای قرمز در حال رشد میزان تقاضای آهن برای سنتز هموگلوبین بیشتر است.

    ذخایرآهن در بدن :

    پروتئین اصلی ذخیره سازی آهن فریتین FT است. فریتین پروتئینی است که به آهن اضافی بدن پیوند شده و در صورت نیاز آن را آزاد می‌کند. اندازه‌گیری سطح فریتین سرم یکی از معیارهای ارزیابی کم خونی فقرآهن است.
    عامل اصلی تنظیم کننده ثبات آهن بدن، هپسیدین است، یک هورمون پپتیدی که در کبد ساخته می شود. پایین بودن سطح این هورمون در خون باعث افزایش جذب آهن از غذا شده و در نتیجه، مقدار آهن خون بیش‌تر می‌شود.
    مانند سایر ارگانیسم ها، عوامل بیماری زا جهت بقا و تکثیر به آهن نیازمند هستند. برای تامین نیاز خود از آهن موجود در بدن استفاده می کند. سیستم ایمنی بدن با پایین آوردن سطح آهن بدن تلاش می کنند از تکثیر آن جلوگیری کنند.

    کمبود آهن در بدن :

    کمبود آهن در بدن ممکن است ناشی از عوامل اکتسابی یا ژنتیکی باشد که انواع بیماری کم خونی را منجر می شود. کم خونی فقر آهن IDA و کم خونی مزمن ACD شایع تر هستند. کم خونی فقر آهن IDA در زنان، کودکان، افراد بستری در بیمارستان که به طور مکرر نیاز به نمونه برداری خون دارند و ناشی از کمبود آهن در تغذیه می باشد، فراوانی بیشتری دارد. در نتیجه، آهن یک عنصر اساسی در طیف وسیعی از فرآیندهای بیولوژیکی بدن است. استراتژی های تغذیه و درمانی قادرند اختلالات ناشی از آهن در بدن را تا حد زیادی کاهش دهند.

    مواد غذایی برای کم خونی :

    مواد غذایی دارای آهن
    آهن در منابع غذایی حیوانی مانند گوشت قرمز، جگر، ماهی و منابع گیاهی مانند برنج با ضریب جذب آهن 1 درصد، ذرت 3 درصد، کنجد 3 درصد و گندم 7 درصد موجود است. که با مصرف منابع آهن طبیعی درکنار مواد خوراکی حاوی ویتامین C می توان ضریب جذب آهن را افزایش داد. به طور مثال جذب آهن کنجد همراه ویتامین C تا 8 درصد افزایش می یابد.

    سبزیجات، حبوبات، میوه ها و آجیل و خشکبار برای کم خونی :

    منابع غذایی مانند : سبزیجات سبز به خصوص اسفناج و سیب زمینی حبوبات مانند:عدس، لوبیا، نخود، میوه ها مانند: سیب، زردآلو، هندوانه و آجیل و خشکبار مانند: بادام هندی،توت،کشمش حاوی آهن می باشند. نکته ای که در مصرف آهن باید در نظر داشت استفاده بیش از حد آن و ایجاد مسمومیت در بدن است. همانطور که کمبود آهن باعث اختلال در عملکرد بدن می شود وجود بیش از حد آن نیز موجب اختلال در سلامت فرد می گردد.

    دارو برای کم خونی :

    استفاده از داروهای شیمیایی جهت مقابله با کم خونی با اینکه فقر آهن را جبران می کنند. اما در بسیاری از موارد عوارض گوارشی را برای فرد ایجاد می کنند. هم چنین برای کسانی که همزمان داروهای دیگری مصرف می کنند اختلالات دارویی ممکن است نتیجه مطلوب را نداشته باشد.

    مکمل های غذایی برای فقر آهن :

    مکمل های غذایی حاوی آهن نیز دیگر منابع تامین کننده آهن بدن می باشند. که انواع و برندهای متنوعی را پوشش داده است.اما از لحاظ عملکردی با توجه به پیچیدگی های تولید،مصرف و ذخیره آهن در متابولیسم های بیولوژیکی بدن مبهم هستند. و گاها عوارضی را در درازمدت ایجاد می کنند.

    مکمل غذایی سوپرفودNBS :

    مکمل غذایی سوپرفود NBS با داشتن منشاء طبیعی عوارض ناشی از عوامل شیمیایی جبران کمبود آهن در بدن را ندارد. و با مشتق گیری از گندم جز بالاترین ضریب جذب های آهن در منابع طبیعی می باشد.

    عملکرد مکمل غذایی سوپرفود NBS :

    عملکرد این مکمل با توجه به ساختار خاص آن، شامل مراحل سم زدایی، تقویت و تنظیم سیستم های بدن می باشد. بنابراین نگرانی های ناشی از مازاد آهن در بدن و مسمومیت های ناشی از آن را در درازمدت ندارد.

    اثرات مکمل غذایی سوپرفود NBS:

    تاثیر مصرف آن برای سنین مختلف شامل کودکان، نوجوانان و بزرگسالان و همه افراد دیگر متفاوت است. و با توجه به ساختار بدنی هر شخص با علائم سم زدایی ظاهر می شود. و هر فرد با هر ساختار بیولوژیکی خاص می تواند از این مکمل غذایی استفاده کند.
    ترکیب تمامی ریز مغذی های مورد نیاز بدن و ویتامین های مهم در مکمل غذایی سوپرفود NBS، نه تنها موجب تداخل در اثر هر ریزمغذی نشده است. بلکه باعث عملکرد صحیح و موثر هر ریز مغذی می گردد به طور مثال وجود ویتامینC در مکمل غذایی و همراهی آن با آهن باعث جذب موثرتر آهن در بدن می شود.
    به دلیل یونیزه بودن ساختار این مکمل جذب موثرتری در ارتباط با یونهای بدن دارد. در واقع وجود ریز مغذی ها به صورت یونیزه و شکسته شده در مکمل غذایی سوپرفود، میزان انرژی کمتری از بدن جهت جذب و اثرگذاری می گیرد.

    کم خونی و آهن مورد نیاز برای افراد مختلف :

    آهن مورد نیاز بدن

    کم خونی در نوزادان و کودکان :

    در اوایل دوران نوزادی به مقدار کمی آهن از شیر مادر تامین می شود. 4الی 6 ماه بعد از تولد نیاز به آهن به طور قابل توجهی افزایش می یابد. در نیمه دوم سال اول نوزاد نیاز به آهن به صورت روزانه 0.7-0.9 میلی گرم است. بین 1 تا 6 سالگی میزان آهن در بدن دوبرابر می شود.

    کم خونی در دختران نوجوان :

    نیاز به آهن در دوران نوجوانی دختران مخصوصا در دوره قاعدگی به شدت افزایش می یابد. قاعدگی در دختران بزرگسال تا قبل از یائسگی میزان متوسط از دست دادن آهن روزانه را به حدود 2 میلی گرم در روز افزایش می دهد.

    کم خونی در پسران نوجوان :

    در پسران افزایش قابل توجه حجم هموگلوبین در دوران بلوغ به وجود می آید. در این مرحله نیاز آهن به میزانی حتی بالاتر از حد متوسط آهن موردنیاز در دوران قاعدگی خانم ها افزایش می یابد.

    کم خونی در زنان و مردان :

    یک بزرگسال به طور متوسط حدود 1-3 گرم آهن در بدن خود ذخیره می کند، رژیم غذایی مطلوب این تعادل را تا حدی حفظ می کند. هر روز حدود 1 میلی گرم آهن در اثر شل شدن سلولها از سطح پوست و مخاط ، و پوشش دستگاه گوارش از بین می رود. مصرف آهن در رژیم غذایی برای جایگزینی آهن از دست رفته در مدفوع و ادرار و همچنین از طریق پوست مورد نیاز است. این تلفات پایه تقریبا 0.9 میلی گرم آهن برای یک مرد بالغ و 0.8 میلی گرم آهن برای یک زن بالغ را نشان می دهد.

    کم خونی در زنان باردار :

    افزایش حجم پلاسما در دوران بارداری ، RBC را رقیق می کند و به عنوان کم خونی منعکس می شود. کم خونی فقر آهن 75٪ از مجموع کم خونی در بارداری را تشکیل می دهد.

    میزان آهن موردنیاز از 97.5% اشکال مختلف آهن جذب شونده به تفکیک سن و جنسیت (WHO):

     

    سن/ جنسیتمیزان موردنیاز آهن(میلی گرم در روز)
    نوزاد 4-12 ماهه0.96
    نوزاد 13-24 ماهه0.61
    کودک 2 تا 5 سال0.70
    کودک 6 تا 11 سال1.17
    دختران 12 تا 16 سال2.02
    پسران 12 تا 16 سال1.82
    مردان بزرگسال1.14
    زنان در سه ماهه اول بارداری0.8
    زنان در سه ماهه دوم و سوم بارداری6.3
    زنان در دوران شیردهی1.31
    زنان در دوران قاعدگی2.38
    زنان در دوران یائسگی0.96

    آهن موجود در مکمل غذایی سوپرفود NBS :

    میزان آهن موجود در هر 2.5 گرم مکمل سوپرفود 0.665 میلی گرم می باشد.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۴ رای
    Dr.Khalkhali

    Dr.Khalkhali

    Founder of NBS Superfood Company
    بیماری سنگ کلیه
    بیماری سنگ کلیه زمانی به وجود می‌آید که مقدار زیادی...
    بیماری سرگیجه
    بیماری سرگیجه یکی از شایع‌ترین دلایلی است که بزرگسالان به...
    فیبر
    فیبر نوعی کربوهیدرات است که بدن نمی‌تواند هضم کند. اگرچه...
    پروتئین
    پروتئین یک ماده مغذی است که بدن برای رشد و...
    دیابت نوع 2
    دیابت نوع 2، بیماری شایعی است که در اثر اختلال...
    نظرات شما

    دیدگاهی ثبت نشده است

    لطفاً پیش از ارسال نظر، خلاصه قوانین زیر را مطالعه کنید:

    • فارسی بنویسید، از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
    • تجربیات شما می تواند در تصمیم گیری سایر کاربران جهت خریداری محصولات مفید باشد ، لطفاً اطلاعات مفید و مربوط به محصول فوق را با توجه به تجربیات خود به اشتراک بگذارید.
    • در هر دیدگاه می توانید حداکثر 5 مورد نقاط قوت و ضعف محصول را ثبت کنید.
    • از ارسال لینک‌ و اطلاعات شخصی از قبیل تلفن، ایمیل و آی‌دی شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید.
    • از بکار بردن کلمات و اصطلاحاتی که محتوای نامناسب و توهین آمیز و قومیتی دارند خودداری کنید.
    • اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.